Het Smalspoor-Buitenmuseum
 |
De collectie van het Nationaal Smalspoormuseum behoort met ca. 90 locomotieven en al het overige
materieel tot één van de grootste smalspoorcollecties van Europa.
Slechts een klein deel van deze collectie kon tot op heden aan het publiek getoond worden.
Door de uitbreiding met een buitenmuseum worden de tentoonstellingsmogelijkheden sterk uitgebreid.
Daarnaast zullen diverse smalspoorthema's levensecht worden nagebouwd, zodat verschillende toepassingen
van smalspoor in hun eigen omgeving te zien zijn.
Er bestaan plannen voor o.a. een kolenmijngang, kleiwinning bij een steenfabriek, grondverzet per smalspoor,
transport per lorrie in de tuinbouw.
Het buitenmuseum zal uiteindelijk meerdere gebouwen omvatten zoals een historisch stationsgebouw,
locomotievenloods en motorwagenloods en de al eerder genoemde rijtuigenloods.
Alle gebouwen zullen worden gebouwd in de stijl van de originele gebouwen van de Geldersche Tramwegen
die aan het begin van de vorige eeuw in de Achterhoek stonden.
In de collectie van Stoomtrein Valkenburgse Meer bevinden zich locomotieven en rijtuigen van deze maatschappij
zodat een historische combinatie ontstaat.
Het stationsgebouw wordt de nieuwe entree van het Nationaal Smalspoormuseum.
Het zal de uitstraling hebben van een plattelandsstation met alle attributen die op zo'n station te vinden waren.
De historische waarde van het smalspoor zal hierdoor nog beter tot zijn recht komen en de bezoekers zullen daardoor terug
kunnen keren in de sfeer die past bij personenvervoer per stoomtrein.
In combinatie met het al bestaande binnenmuseum en een treinrit rond het gehele Valkenburgse Meer kan de
Stoomtrein zo verder uitgroeien als toeristische attractie.
Het ontwerp van het buitenmuseum is van de hand van Rob Bosman van architectenbureau Noorderlicht uit Delft,
dat ook verantwoordelijk was voor de gebouwen van het nieuwe Aviodrome in Lelystad.
(foto: Artist-impression van Frank Foole van Noorderlicht Architecten)
|
De voorgang van al deze onderdelen wordt achtereenvolgens beschreven.
Motorlocomotievenloods
Om meer motorlocomotieven uit de omvangrijke collectie aan het publiek te kunnen tonen is in het buitenmuseum de bouw van een
motorlocomotievenloods gepland. Het zal een simpele loods worden met 7 sporen van elk circa 12 meter lang waarop in totaal ruim
dertig motorlocomotieven een plaats kunnen krijgen.
De motorlocloods van het Industrieel Smalspoormuseum in Erica en de voormalige
locomotievenloods van de Steenfabriek van Terwindt en Arntz in Lobith hebben model gestaan voor het ontwerp van de nieuwe
motorlocomotievenloods die, zoals voor alle gebouwen in het buitenmuseum, is verzorgd door Noorderlicht Architekten uit Delft.
De bouw van de motorlocomotievenloods is financieel mogelijk gemaakt door een subsidie van het VSB-Fonds.
De bouw zal eind oktober 2008 van start gaan met het heiwerk.
Voor de wanden is gekozen voor zwart geverfde stroken vezelplaat met houtnerfmotief.
Zij geven de indruk van zwart geteerde planken zoals vroeger gebruikelijk was voor zo'n simpele houten loods.
Met de toepassing van vezelcementplaat wordt brandgevaar vermeden.
Het dak wordt uitgevoerd van gebruikte rode dakpannen. Voor de motorlocloods komt een simpele traverse.
De sporen in de loods krijgen als spoorwijdte 70 cm en enkele sporen krijgen een derde railstaaf om zo ook locomotieven met een
spoorwijdte van 60 cm te kunnen stallen.
Deze motorlocomotievenloods wordt geheel gebouwd door de vrijwilligers van de Stoomtrein Valkenburgse Meer.
De bouw zal circa een jaar in beslag nemen.
Met de onthulling van de naam "Stoomtrein Valkenburgse Meer" door de burgemeester van Katwijk, de heer Wienen, is afgelopen
woensdag 16 september de nieuwe stoomlocomotievenloods van het Nationaal Smalspoormuseum officieel in gebruik genomen.
De loods is een replica van de oorspronkelijke locomotievenloods van de Stoomtram Zutphen-Emmerik in Doetinchem en is onder andere
tot stand gekomen dankzij de steun van het VSB-fonds en Fonds 1818.
Sinds enkele jaren wordt er door de vrijwilligers van het Smalspoormuseum met man en macht gewerkt aan de realisatie van het
"Smalspoor-buitenmuseum", een openluchtmuseum waarin een groter deel van de collectie kan worden tentoongesteld in de sfeer van
vroeger. Burgemeester Wienen prees het enthousiasme van de vrijwilligers en was onder de indruk van wat zij tot nu toe voor elkaar
hebben gekregen. De burgemeester gaf verder aan dat er serieus gekeken wordt naar de mogelijkheden om de spoorlijn van het museum
door te trekken naar Katwijk.
Intussen zijn weer enkele nieuwe ontwikkelingen op het museumterrein in gang gezet.
Zo is begonnen met de bouw van een karakteristieke motorlocomotievenloods en wordt vlak voor de werkplaats gebouwd aan een traverse,
waarmee locomotieven gemakkelijk van het ene spoor naar het andere konden worden verplaatst.
Het laatste grote project wordt een replica van een tramstationnetje zoals dat in Gorssel staat.
Dit gebouw wordt het toekomstige entreegebouw van het Smalspoormuseum.
align="center">
Aankleding van het terrein
Dankzij een subsidie van het Fonds 1818 zijn het afgelopen jaar alle bestratingen aangelegd in het museum en kon nu de
aankleding met bomen en platen worden verzorgd.
In korte tijd moesten duizenden planten, struiken en bomen de grond in.
Dat is even te veel voor de vrijwilligers die vaak nog een volledige baan hebben naast hun vrijwilligerswerk bij de Stoomtrein.
De maatschappelijke stage van acht leerlingen van het Adelbert College kwam dan ook bijzonder goed van pas.
Stoomheistelling
|
Sinds eind juli beschikt de Stoomtrein Valkenburgse Meer over een originele stoomheimachine.
Deze is geschonken door het aannemersbedrijf VOBI uit Vinkeveen die de machine in het verleden heeft ingezet voor tal van
weg- en waterbouwkundige projecten.
De afgelopen tientallen jaren stond de heimachine nabij het station Vinkeveen.
In het buitenmuseum van de Stoomtrein Valkenburgse Meer zal de stoomheimachine een onderdeel gaan uitmaken van buitenexpositie
om te laten zien hoe vroeger smalspoor werd gebruikt op bouwprojecten om bijvoorbeeld heipalen te vervoeren.
Voor het thema aannemerij werd eerder dit jaar door het schildersbedrijf Ladan al een keetwagen geschonken.
Voor zo ver bekend is er in Nederland nog maar 1 andere stoomheimachine bewaard gebleven.
(foto: Pieter vd Ham)
|
Rijtuigloods
De nieuwe rijtuigloods tijdens de feestelijke opening op 28 oktober 2006. (foto: Ap Hoogendoorn)
De rijtuigloods is het eerste gebouw van het Buitenmuseum dat gerealiseerd kon worden.
Het heeft een oppervlakte van circa 500 vierkante meter, is staat recht tegenover het nieuwe perron.
(geheel rechts op de artist impression) Het gebouw bestaat uit twee delen. In het voorste deel van het gebouw staan alle
personenrijtuigen die voor de rijdienst kunnen worden ingezet.
Ook de OSM, de post-bagagewagen die geregeld op de rijdagen wordt ingezet, is hier ondergebracht.
Het achterste deel van het gebouw wordt gebruikt voor het materieel van "Weg en werken".
De sporen hiervan zijn nog niet op het hoofdspoor aangesloten.
Station Valkenburg
 |
Een kijkje in de toekomst:
Stoomloc 1 "Marijnke" rijdt het station Valkenburg-ZH binnen. |
Nu het Marinevliegkamp Valkenburg helaas gesloten moest worden en de gemeente Valkenburg in 2006 haar zelfstandigheid
verliest, gaan wij ervoor zorgen dat de naam Valkenburg behouden blijft.
Valkenburg krijgt in het buitenmuseum een eigen station.
Weliswaar met alleen een toeristische treindienst, maar wel een gebouw waar de inwoners van Valkenburg trots op kunnen zijn.
Grootse plannen
Verder zijn er vergevorderde plannen voor de onderstaande projecten die een plaats krijgen in het Buitenmuseum:
- Watertoren en kolenberging
- Nieuw perron
- Railautogarage
- Tuinderskas
- Kolenmijn
|
